Kurumlar ve Aktörler
Aracı Kurum Nedir?
Kısaca
- Aracı kurum, yatırımcının alım satım emirlerini borsaya ileten ve halka arz taleplerini toplayan SPK yetkili kuruluştur.
- Halka arz talebi, yatırımcının hesabının bulunduğu aracı kurum üzerinden iletilir; girişler talep toplama dönemiyle sınırlıdır.
- Tahsisat sonuçları ve payların hesaba geçişi, kayıtları üzerinden aracı kurum hesaplarında izlenir.
Ayrıntı
Halka arz sürecinde aracı kurumlar, yatırımcı ile piyasa arasındaki temel bağlantı noktasıdır. Aracılık faaliyetleri, yürürlükteki mevzuata göre SPK'dan alınan yetkiyle yürütülür. Aracı kurumlar; alım satım emirlerinin borsaya iletilmesi, halka arzlarda talep toplanması ve yatırımcı hesaplarının tutulması gibi işlemleri yerine getirir.
Bir halka arzda talepte bulunmak isteyen yatırımcının, konsorsiyumda yer alan aracı kurumlardan birinde yatırım hesabının bulunması beklenir. Talep girişi, izahnamede ve satış duyurusunda belirtilen kanallardan yapılır; talep tutarı, talep edilen lot sayısı ile halka arz fiyatının çarpımına göre oluşur.
Talep toplama tamamlandığında dağıtım, izahnamedeki yöntemle gerçekleştirilir; dağıtılan paylar yatırımcının aracı kurumdaki hesabına aktarılır ve payların kaydi izlenmesi MKK kayıtlarında tutulur. Borsada işlemler başladıktan sonra alım ve satım emirleri de aracı kurum üzerinden iletilir.
Halka Arz Talep'te her arz sayfasında, konsorsiyumda yer alan aracı kurumların listesi görülebilir. Aracı kurumların yetki kapsamı ve yükümlülükleri, yürürlükteki sermaye piyasası düzenlemeleriyle belirlenir.
Neyi ifade eder, neyi etmez?
İfade eder
- Aracı kurum, yatırımcının sermaye piyasası işlemlerindeki arayüzüdür: emir iletimi, talep toplama, hesap hizmetleri ve sonuç bildirimleri bu kurum üzerinden yürür.
- Halka arzda yatırımcı; talebini, tahsisat sonucunu ve paylarının hesabına geçişini aracı kurumun kanallarından takip eder.
İfade etmez
- Aracı kurumun bir arzın konsorsiyumunda yer alması veya talepleri iletmesi, o arzın sonucuna ilişkin görüş bildirdiği anlamına gelmez.
- Aracı kurumda hesap bulunması, halka arzlardan tahsisat alınacağı anlamına gelmez; dağıtım, izahnamede belirtilen yöntemle yapılır.
Sık karıştırılanlar
Aracı kurum ve konsorsiyum
Konsorsiyum, bir halka arzın satışını üstlenen aracı kurumlar topluluğudur. Aracı kurum tek bir kuruluştur; bir arzın konsorsiyumunda birden fazla aracı kurum yer alabilir.
Aracı kurum ve banka
Bazı bankalar sermaye piyasası aracılık yetkisine de sahiptir, ancak her banka aracı kurum değildir. Yetki durumu SPK kayıtlarından doğrulanır.
Aracı kurum ve MKK
Aracı kurum hesap hizmeti sunar; payların kaydi izlenmesi ve hak sahipliği kayıtları ise MKK'da tutulur. İkisi farklı kurumlardır.
İlgili terimler
Sık sorulan sorular
Halka arz talebi her aracı kurumdan yapılabilir mi?
Talep, arzın konsorsiyumunda yer alan aracı kurumlar üzerinden iletilir; konsorsiyum listesi izahnamede ve satış duyurusunda açıklanır.
Aracı kurum yetkili mi nasıl anlaşılır?
SPK'nın resmî internet sitesindeki yetkilendirilmiş kuruluş listelerinden kontrol edilebilir.
Dağıtılan paylar hesaba nasıl geçer?
Paylar, yatırımcının ilgili aracı kurumdaki hesabına aktarılır ve MKK kayıtlarında izlenir; geçiş zamanı kurumun işleyişine göre duyurulur.