Borsa ve İşlem
Taban Nedir?
Kısaca
- Taban fiyat, her işlem günü o günün referans fiyatı üzerinden yeniden hesaplanır.
- Satış emirleri taban fiyatın altından iletilemez; tabandaki satışlar, karşı alış emri olduğu ölçüde işleme dönüşür.
- Taban da tavan da aynı ile, referans fiyatın altına ve üstüne uygulanarak bulunur.
Ayrıntı
Taban, günlük fiyat hareketine alt sınır koyan işlem kuralıdır. Tavan ile aynı anda, o günün referans fiyatına yürürlükteki fiyat marjı uygulanarak hesaplanır.
Varsayımsal örnek — referans fiyat 10,00 TL; günlük marj %10
| Kalem | Hesaplama | Fiyat (TL) |
|---|---|---|
| Taban | 10,00 × 0,90 | 9,00 |
| Tavan | 10,00 × 1,10 | 11,00 |
Örnekteki marj oranı yalnızca anlatım içindir; güncel oran, payın işlem gördüğü pazara ve yürürlükteki düzenlemeye göre belirlenir ve Borsa İstanbul duyurularından doğrulanmalıdır.
Satış emirleri taban fiyatın altından iletilemez. Tabanda yoğun satış emri birikmesi, o fiyattan işlem gerçekleşeceği anlamına gelmez; işlem, karşı tarafta alış emri bulunduğunda oluşur. Halka Arz Talep'te arz sayfalarındaki fiyat grafiğinde, günün tavan ve taban sınırları ile birlikte gerçekleşen işlem fiyatları izlenebilir.
Neyi ifade eder, neyi etmez?
İfade eder
- Taban, o işlem günü için geçerli alt fiyat sınırıdır; gün içinde oluşabilecek en düşük işlem fiyatını gösterir. Fiyat, seans boyunca bu sınırın altında işlem göremez.
İfade etmez
- Taban fiyat, payın olması gereken değeri veya bir dip tahmini değildir; yalnızca günlük işlem sınırıdır.
- Tabanda işlem görmek, fiyatın sonraki günlerde düşmeye devam edeceği anlamına gelmez.
Sık karıştırılanlar
Taban ve tavan
Tavan üst, taban alt fiyat sınırıdır. İkisi, aynı referans fiyata aynı marjın uygulanmasıyla birlikte hesaplanır.
Taban fiyat ve halka arz fiyatı
Halka arz fiyatı, satışın yapıldığı sabit fiyattır; taban fiyat ise borsada her işlem günü yeniden hesaplanan günlük alt sınırdır.
Taban ve referans fiyat
Referans fiyat, marjın uygulandığı başlangıç değeridir; taban ise uygulama sonucunda bulunan alt fiyat sınırıdır.
İlgili terimler
Sık sorulan sorular
Taban fiyatta emir iletildiğinde işlem hemen gerçekleşir mi?
Tabandaki satış emirlerinin işleme dönüşmesi, o fiyattan alış emri bulunmasına bağlıdır; emrin iletilmesi, işlemin gerçekleşeceği anlamına gelmez.
Bir pay her gün tabana inebilir mi?
Fiyatın gün içinde tabana ulaşıp ulaşmayacağı, o günkü alış ve satış emirlerine bağlıdır; günlük sınır hareketin büyüklüğünü sınırlar, yönünü belirlemez.
Taban oranı tüm paylar için aynı mıdır?
Oran, payın işlem gördüğü pazara ve yürürlükteki düzenlemeye göre belirlenir; güncel uygulama Borsa İstanbul duyurularından doğrulanmalıdır.