Borsa ve İşlem
VBTS Nedir?
Kısaca
- VBTS, tedbirin kendisi değil; tedbir kararlarının verildiği sistemdir.
- Kapsamında tek fiyat, brüt takas, emir paketi, açığa satış yasağı ve kredili işlem yasağı gibi farklı tedbirler uygulanabilir.
- Hangi paya hangi tedbirin uygulanacağı, Borsa İstanbul kararıyla belirlenir ve üzerinden duyurulur.
Ayrıntı
VBTS, pay piyasasındaki işlem kurallarına yönelik bir çerçevedir. Borsa İstanbul, fiyat hareketliliği belirgin olan paylarda yatırımcıların işlemlerini sınırlayan tedbirlerin gerekip gerekmediğini bu sistem kapsamında değerlendirir ve karara bağlar.
Sistem kapsamında tek fiyat işlem yöntemine geçiş, brüt takas, emir paketi, açığa satış yasağı ve kredili işlem yasağı gibi farklı tedbirler tek tek veya birlikte uygulanabilir. Hangi paya hangi tedbirin uygulanacağı; payın işlem özelliklerine, mevcut tedbir durumuna ve yürürlükteki düzenlemeye göre Borsa İstanbul tarafından belirlenir.
Tedbirin türü, kapsamı ve süresi her kararda ayrıca yazılır; kararlar KAP'ta yayımlanır. Tedbirler daha sonra değiştirilebilir veya kaldırılabilir; güncel durum için Borsa İstanbul ve KAP duyuruları referans kabul edilir.
Tedbir uygulaması, payın işlem görmesini engelleme amacı taşımaz; işlem kurallarının belirli bir dönem için farklılaştırılmasına dayanır. Yatırımcılar, paya ilişkin aktif tedbirleri KAP duyurularından ve aracı kurum ekranlarından takip edebilir.
Neyi ifade eder, neyi etmez?
İfade eder
- VBTS, belirli paylardaki olağandışı fiyat hareketlerinde devreye giren tedbir çerçevesini ifade eder. Uygulanan tedbirler pay bazında farklılaşır; her karar, kapsamındaki tedbir türleriyle birlikte duyurulur.
İfade etmez
- VBTS, payın işleme kapatılması değildir; tedbir uygulanan paylarda işlem kuralları değişebilir ama işlem sürer.
- VBTS, bir ceza veya şirkete yönelik yaptırım değildir; piyasa işleyişine yönelik bir uygulamadır.
Sık karıştırılanlar
VBTS ve brüt takas
VBTS sistemin adıdır; brüt takas, bu sistem kapsamında uygulanabilen tedbir türlerinden biridir.
VBTS ve açığa satış yasağı
Açığa satış yasağı tek bir tedbirdir; VBTS ise bu tür tedbirlerin hangi paylarda uygulanacağının belirlendiği sistemin tamamıdır.
VBTS ve tavan serisi
Tavan serisi, kapanış fiyatlarının seyrini anlatan bir gözlemdir; VBTS ise fiyat hareketliliği karşısında uygulanabilecek tedbirleri düzenleyen sistemdir.
İlgili terimler
Sık sorulan sorular
VBTS tedbiri hangi durumlarda uygulanır?
Uygulama koşulları, yürürlükteki düzenlemeye göre Borsa İstanbul tarafından belirlenir; her karar, dayanağıyla birlikte KAP'ta duyurulur.
VBTS kapsamındaki tedbirler kalıcı mıdır?
Tedbirler belirli süreli olarak uygulanır; devamı, değiştirilmesi veya kaldırılması yeni duyurularla açıklanır.
Tedbirli bir payda işlem yapılabilir mi?
Tedbir, payın işlem görmesini durdurmaz; ancak o paydaki işlem kuralları, duyurulan tedbire göre uygulanır.