Borsa ve İşlem
Tek Fiyat Yöntemi Nedir?
Kısaca
- Emirler belirli bir süre toplanır; eşleşme, turda oluşan tek fiyat üzerinden yapılır.
- Eşleşme fiyatı, toplanan emirler içinde en çok payın işlem görebildiği fiyat düzeyidir.
- Yöntem açılış ve kapanış seanslarında genel olarak, bazı paylarda ise kapsamında gün boyu uygulanır.
Ayrıntı
Pay piyasasında emirlerin eşleşmesi farklı yöntemlerle yapılır. Sürekli işlem yönteminde uygun her emir çifti sisteme girdiği anda eşleşir. Tek fiyat yönteminde ise emirler belirli bir süre toplanır; süre sonunda, toplanan emirler içinde en yüksek işlem hacmini sağlayan tek fiyat düzeyinde eşleşme yapılır.
Yöntem, açılış ve kapanış seanslarında genel uygulamadır. Bunun yanında Borsa İstanbul'un pay bazında aldığı tedbir kararları kapsamında bazı paylarda gün boyu da uygulanabilir; VBTS çerçevesindeki tedbir paketleri buna örnek verilebilir.
Yatırımcı açısından yöntemin anlamı şudur: iletilen emir, eşleşme turuna kadar sistemde bekler ve turda oluşan fiyattan karşı emirle eşleşebildiği ölçüde işleme dönüşür. Emrin iletilmiş olması işlemin gerçekleştiği anlamına gelmez; eşleşme fiyatı da turdan tura değişebilir.
Hangi payda hangi işlem yönteminin uygulandığı, Borsa İstanbul duyurularında ve KAP bildirimlerinde pay bazında açıklanır. Uygulama ayrıntıları Borsa İstanbul işlem esaslarında yer alır.
Neyi ifade eder, neyi etmez?
İfade eder
- Tek fiyat yönteminde her eşleşme turunda tek bir fiyat oluşur; bu fiyattan eşleşen alış ve satış emirleri aynı anda işleme dönüşür.
- Emirler tur bitiminde eşleştiği için yöntem, uygun emirlerin geldikleri anda eşleştiği sürekli işlemden farklıdır; fiyat tur içinde sürekli değişmez.
İfade etmez
- Tek fiyat yöntemi, fiyatın gün boyu sabit kalacağı anlamına gelmez; her turda farklı bir fiyat oluşabilir.
- Yöntem tek başına bir tedbir değildir; farklı seanslarda ve bazı tedbirlerle birlikte uygulanan bir eşleştirme kuralıdır.
Sık karıştırılanlar
Tek fiyat ve sürekli işlem
Sürekli işlemde uygun emirler geldikleri anda eşleşir. Tek fiyat yönteminde emirler toplanır ve her turda tek bir fiyattan eşleştirilir.
Tek fiyat yöntemi ve fiyat marjı
Fiyat marjı, gün içinde fiyatın hareket edebileceği sınırları belirler. Tek fiyat yöntemi ise emirlerin hangi kuralla eşleşeceğini düzenler.
Tek fiyat yöntemi ve emir paketi
Emir paketi, eşleşmenin hangi aralık ve büyüklükte yapılacağını düzenleyen bir tedbirdir; tek fiyat yöntemiyle birlikte uygulanabilir.
İlgili terimler
Sık sorulan sorular
Tek fiyat yönteminde emir ne zaman işleme dönüşür?
Emirler toplama süresince birikir; eşleşme turunda oluşan fiyattan karşılanabilen emirler işlem görür. Tur dışında iletilen emirler sistemde bekler.
Hangi paylarda tek fiyat yöntemi uygulanır?
Açılış ve kapanış seanslarında genel olarak uygulanır. Ayrıca bazı paylarda Borsa İstanbul tedbir kararları kapsamında gün boyu uygulanabilir; pay bazındaki kararlar Borsa İstanbul ve KAP duyurularından izlenir.
Eşleşme fiyatı nasıl belirlenir?
Toplanan alış ve satış emirleri içinde en yüksek işlem hacmini sağlayan fiyat düzeyi eşleşme fiyatı olur. Belirleme kuralı, yürürlükteki Borsa İstanbul işlem esaslarında yer alır.