Finansal Kavramlar
FD/FAVÖK Nedir?
Kısaca
- Firma değeri = piyasa değeri + net borç; borç yükü farklı şirketler aynı zeminde kıyaslanır.
- Paydaya FAVÖK konur; faiz, vergi ve amortisman etkisinden arındırılmış faaliyet kârlılığı kullanılır.
- Fiyat tespit raporlarında emsal çarpan yönteminde kullanılır; ile birlikte okunur.
Ayrıntı
FD/FAVÖK, şirket değerlemesinde kullanılan çarpanlardan biridir. Pay fiyatı üzerinden kurulan F/K'dan farkı, payda yerine firma değerini koymasıdır. Firma değeri, piyasa değerine net borcun eklenmesiyle bulunur; böylece borçlu ve borçsuz şirketler aynı düzlemde karşılaştırılabilir.
Paydada FAVÖK yer alır. FAVÖK; faiz, vergi ve amortisman kalemlerinden arındırılmış kârdır; farklı finansman yapısına sahip şirketlerin faaliyet kârlılığını karşılaştırmayı kolaylaştırır. Oranın düzeyi tek başına bir sonuç üretmez; yorum, sektör ve emsal çarpanlar bağlamında yapılır.
Varsayımsal örnek
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Piyasa değeri | 2.000.000.000 TL |
| Net borç | 400.000.000 TL |
| Firma değeri (FD) | 2.400.000.000 TL |
| FAVÖK | 300.000.000 TL |
| FD/FAVÖK | 8 |
Örnekteki değerler yalnızca anlatım içindir; oranın hangi FAVÖK dönemiyle hesaplandığı ilgili raporda belirtilir.
Fiyat tespit raporlarında halka arz fiyatına karşılık gelen çarpan, emsal şirketlerin çarpanlarıyla birlikte sunulur. Halka Arz Talep'te arz sayfalarındaki finansal bölümlerde değerleme çarpanlarına ilişkin özetler yer alabilir.
Neyi ifade eder, neyi etmez?
İfade eder
- Şirketin tamamının değerinin (firma değeri), faaliyet kârlılığının (FAVÖK) kaç katı olduğunu gösterir; yatırımcı, FAVÖK'ün her birimi için hangi katın ödendiğini görür.
İfade etmez
- FD/FAVÖK, FAVÖK'ün kendisi değildir; FAVÖK bir kârlılık tutarı, bu oran ise değerin o tutara bölünmesiyle bulunan çarpandır.
- Oran, gelecekteki kâr veya fiyat gelişimi hakkında öngörü içermez.
Sık karıştırılanlar
FD/FAVÖK ve F/K
F/K pay fiyatını kârla ilişkilendirir ve borç etkisini göz ardı eder. FD/FAVÖK, firma değerini net borcu dahil ederek faaliyet kârıyla kıyaslar.
Firma değeri ve piyasa değeri
Piyasa değeri yalnızca payların toplam değeridir; firma değeri buna net borcu ekleyerek şirketin tamamının değerini gösterir.
FD/FAVÖK ve net borç
Net borç, firma değerinin bir girdisidir; FD/FAVÖK ise o girdiyle kurulan oranın sonucudur. İkisi aynı şey değildir.
İlgili terimler
Sık sorulan sorular
F/K varken FD/FAVÖK neden kullanılır?
F/K pay fiyatına odaklanır ve borç etkisini göz ardı eder. FD/FAVÖK, borcu dahil edip faaliyet kârlılığını kullandığı için borçluluk düzeyi farklı şirketlerin karşılaştırılmasına uygundur.
Oran nasıl hesaplanır?
Firma değeri (piyasa değeri + net borç) FAVÖK'e bölünür. Hangi FAVÖK döneminin kullanıldığı oranı değiştirir ve ilgili raporda belirtilir.
Oran her halka arzda yer alır mı?
Her fiyat tespit raporunda aynı çarpanlar kullanılmaz; hangi yöntemlerin kullanıldığı ilgili raporda açıklanır.